W dniach od 16 stycznia do 29 lutego na Zamku w Starych Tarnowicach oglądać można wystawę zabawek etnograficznych (koniki, bryczki, wiatraczki etc.), pochodzących ze wszystkich ośrodków zabawkarstwa ludowego w Polsce. W nieudostępnionej dotychczas do zwiedzania komnacie, zgromadzono ponad 30 unikalnych eksponatów, które wypożyczone zostały z Muzeum Zabawek i Zabawy w Kielcach.
Prezentowane zabawki wykonane są z drewna malowanego i niemalowanego. Posiadają zdobienia charakterystyczne dla ośrodka, z którego pochodzą (m. in. z Ziemi Żywieckiej). Ich twórcami są znani ludowi zabawkarze (Stanisław Naróg, Jan Puk, Stanisław i Włodzimierz Ciszek, Teodor Biegun i inni). Wszystkie wykonane są z naturalnych materiałów, przy użyciu dawnych stolarskich narzędzi: dłuta, kozika, kobyłki. Zabawki są ręcznie zdobione i malowane, charakteryzują się oryginalnymi konstrukcjami. Wiele z nich powstawało tylko w kilku egzemplarzach. Najstarsza z prezentowanych zabawek – taczka wykonana przez Jana Hodurka z Poręby, powstała w 1989 roku.
„Kolorowy świat zabawek” to ekspozycja skierowana zarówno do dzieci, jak i do osób dorosłych. Najmłodsi odbedą lekcję historii, poznają zabawki, którymi ich rodzice, ciocie, wujkowie czy dziadkowie bawili się będąc w ich wielu. Dorośli będą mieli okazję by odbyć sentymentalną podróż w świat magicznego dzieciństwa.
Wystawa powstała dzięki życzliwości Muzeum Zabawek i Zabawy w Kielcach. Autorzy wystawy składają serdeczne podziękowania wszystkim, którzy przyczynili się do realizacji powyższej ekspozycji „Kolorowy świat zabawek”.
MUZEUM ZABAWEK I ZABAWY KIELCE największe i najstarsze muzeum zabawek w Polsce. Na 631 m kwadratowych powierzchni wystawienniczej prezentowanych jest kilka tysięcy eksponatów. Zwiedzający mogą obejrzeć kilkanaście wystaw, m.in. lalki z całego świata, zabawki historyczne i ludowe, modele samochodów, samolotów, statków, kolejkę elektryczną. Zwiedzanie Muzeum jest dla dzieci niezwykłą przygodą, stąd wystawy interaktywne, które młodzi odkrywcy historii zabawek mogą nie tylko obejrzeć, ale i dotknąć. Podczas zwiedzania dzieci mają także okazję pobawić się w kąciku zabaw, a latem także na dziedzińcu Muzeum. Muzeum Zabawek i Zabawy mieści się w zabytkowym XIX-wiecznym budynku dawnych hal targowych. Codziennie w południe z wieży zegarowej muzeum „wylatuje” świętokrzyska Baba Jaga, wyrzeźbiona przez Arkadiusza Latosa, a zamontowana na wieży przez zegarmistrza Bonifacego Komorowskiego.
www.muzeumzabawek.eu
ARTYŚCI
STANISŁAW NARÓG (BRZÓZA STADNICKA) kolekcja etnograficzna zabawek autorstwa Stanisława Naroga z Brzózy Stadnickiej, przedstawiciela leżajskiego ośrodka zabawkarstwa ludowego. Stanisław Naróg początkowo robił zabawki dla rodziny i znajomych. Jego bryczki, koniki, karuzelki tak spodobały się dzieciom, że wkrótce zaczął je sprzedawać. Wreszcie wyrób zabawek stał się jego podstawowym źródłem utrzymania. Autor wprowadzał do swych prac nowe wzory, oryginalne konstrukcje i wynalazki. Wiele z nich powstawało tylko w kilku egzemplarzach. zabawki drewniane, malowane farbami olejnymi i akrylowymi. Zabawki „ekologiczne” – zdobione snycerką. Najpopularniejsze prace Stanisława Naroga to: koniki na biegunach, koniki z jeźdźcami, bryczki i karety z konikami, kółka terkoczące, traktorki, samochody. Zabawkarz był laureatem wielu nagród i wyróżnień.
JAN PUK (TRZEŚŃ) rzeźba w miniaturze i zabawkarstwo ludowe autorstwa Jana Puka – twórcy zamieszkałego w Trześni koło Sandomierza. Rzeźbi wykorzystując naturalne kształty drewna, układ słoi, rozmieszczenie sęków. Jan Puk to miłośnik wiejskiego folkloru, wielki znawca dawnych wiejskich zwyczajów, bajarz i poeta, wreszcie dokumentalista swojej twórczości. Na wystawie oglądać można zbiór „Pukowych” grzechotek o różnych kształtach: serc, walców, kwadratów, dwóch złożonych razem łyżek. Są też koniki i woły oraz zaprzęgi z woźnicami. Propagator dawnej kultury i obyczajów Lasowiaków.
JAN HODUREK (PORĘBA WIELKA) zabawki drewniane, karuzeli z konikami, samochody „wywrotki”, taczki, samoloty, ptaki – „klepaki”. Zabawki malowane farbami olejnymi i wodnymi. Barwy i zdobienia charakterystyczne dla twórcy. Laureat wielu festiwali i konkursów.
STANISŁAW CISZEK (OSTOJÓW) tworzył drewniane, malowane zabawki. Konie na biegunach, siedziska z głową konia, karuzelki, ptaki – „klepaki”, samoloty. Prace znane w Polsce i za granicą. Laureat wielu wyróżnień i konkursów. Pracę kontynuuje syn Włodzimierz.
MARIAN BRZEZIŃSKI (OSTOJÓW) robi drewniane, malowane zabawki. Są to konie na biegunach, z bryczką, koniki „na kopytach”, karuzeli, ptaki i motyle „klepaki”. Prace są malowane farbami olejnymi i wodnymi. Barwy charakterystyczne dla prac autora. Twórca wielokrotnie wyróżniany na wystawach i konkursach.
Twórcy ludowi – ośrodek żywiecki
TEODOR I ZDZISŁAW BIEGUN (ŻYWIEC) twórcy ludowi, zabawkarze. Wykonują wg własnych wzorów drewniane koniki, „klepaki”, bryczki, karuzelki na kijku. Laureaci wielu liczących się nagród i wyróżnień.
JÓZEF RUMIAK zabawkarz ludowy, tworzy koniki, koniki z bryczką, kołyski. Zabawki są malowane lub „ekologiczne” (niemalowane), zdobione rzeźbieniami.
ANDRZEJ SIKORA (LACHOWICE) pochodzi z rodziny zabawkarzy ludowych. Tworzy prace z drewna, drewna malowanego z niewielkimi elementami metalowymi. Są to: koniki, koniki z wozem i bryczką, ptaki – „klepaki”. Laureat wielu konkursów i festiwali sztuki ludowej.
